Soğuk çalışmada motorun ilk 30 saniyesi en yüksek aşınmanın yaşandığı andır. W viskozite değerinin fiziksel anlamı, kış şartları için doğru seçim ve pratik öneriler.
Soğuk Çalışmada İlk 30 Saniye
Motor araştırmalarına göre, soğuk çalışmada ilk 30 saniye içinde yaşanan aşınma, bir motorun toplam ömrü boyunca birikimli aşınmasının %60–70'ini oluşturabilir. Bu oran şaşırtıcı görünse de açıklaması basittir: soğuk yağ düşük sıcaklıkta daha az akışkandır; krank mili rulmanlarına ve silindir çeperlerine tam basınçla ulaşması birkaç saniye alır.
Bu ilk saniyelerde metal yüzeylerin birbirine direkt temas etmesi kaçınılmaz hale gelir. Ne kadar süre ve kaç derece soğukta başlar — bunu doğrudan yağın kış viskozitesi (W değeri) belirler.
Motor ilk çalıştırıldığında hemen yüksek devir yapılmamalıdır. Yağ basıncı oluşana kadar birkaç saniye beklemek, yıllar bazında motor ömrünü uzatır.
W Değeri: Kış Performansının Ölçütü
'5W', '0W' gibi ifadelerdeki 'W' harfi Winter'ın (kış) kısaltmasıdır. Önündeki sayı ASTM D5293 standardıyla ölçülen düşük sıcaklık pompalama viskozitesini tanımlar — daha düşük sayı, daha soğuk hava koşullarında daha iyi akışkanlık demektir.
0W— -40°C'ye kadar pompalanabilir. En geniş soğuk performans aralığı.
5W— -35°C'ye kadar pompalanabilir. Türkiye koşulları için fazlasıyla yeterli.
10W— -25°C'ye kadar pompalanabilir. Ilıman iklimlerde yeterli; çok soğuk bölgelerde yetersiz kalabilir.
15W / 20W— Sadece sıcak iklimler veya eski motorlar için; kış performansı sınırlıdır.
Türkiye Kış Koşulları İçin Viskozite Seçimi
Türkiye'nin büyük bölümünde kış sıcaklıkları -10°C ile -20°C arasında kalır. Bu koşullar için 5W-30 veya 5W-40 tamamen yeterlidir ve büyük çoğunluk araç için önerilen standarttır.
İç Anadolu ve Doğu Anadolu'nun yüksek kesimlerinde -30°C'ye yaklaşan sıcaklıklar olabilir. Bu bölgelerde, özellikle uzun süreli açıkta bekleyen araçlar için 0W-30 veya 0W-40 tercih edilebilir.
Motoru Önceden Isıtmak Gerekli mi?
Modern tam sentetik yağlarla önceden ısıtma (warm-up) pratiğinin motora faydası son derece sınırlıdır. 0W-20 veya 5W-30 tam sentetik yağ, -10°C'de bile oldukça hızlı akışkanlık kazanır. Rölantide beklemenin motorunuzu korumak için anlamlı bir değeri yoktur.
Buna karşın birkaç dakika yavaş seyir (düşük devirde, 2.000 rpm altı) yağın tüm kanallar boyunca tam dolaşım sağlaması için faydalıdır. Araç sıcakken hareket edin, rölantide beklemeyin.
Kış sabahları motoru rölantide ısıtmak yakıt harcar ve egzoz çıkarır; motoru korumaz. Yavaş seyir etmek çok daha etkilidir.
Yazar
YağDeğişim Teknik Ekibi